جمع اسمها (Plural: ein Apfel, zwei Äpfel)
در آلمانی حرف تعریف همهٔ اسمهای جمع die است، چه مذکر، چه مؤنث و چه خنثی. خود اسم هم معمولاً پایانهای میگیرد، مثل n یا en یا e یا er یا s. گاهی علاوه بر پایانه، روی حرف صدادار دو نقطه میآید. بعضی اسمها هم در جمع هیچ تغییری نمیکنند. قاعدهٔ سادهای مثل «ها» در فارسی وجود ندارد، پس هر اسم را همراه حرف تعریف و شکل جمعش یاد بگیرید.
Im Plural ist der Artikel immer die. Das Nomen bekommt oft eine Endung: -n oder -en (die Tomate, die Tomaten), -e (das Brot, die Brote), -er (das Ei, die Eier) oder -s. Manchmal kommt ein Umlaut dazu: der Apfel, die Äpfel; der Stand, die Stände. Manche Nomen bleiben gleich: der Kuchen, die Kuchen. Lernen Sie jedes Nomen mit Artikel und Plural.
جمع در فارسی و در آلمانی
در فارسی جمع بستن آسان است: به آخر اسم «ـها» اضافه میکنیم، مثل «سیبها» و «نانها»، و گاهی هم «ـان»، مثل «دوستان». آلمانی چنین راه واحدی ندارد. اسمهای آلمانی در جمع پایانههای مختلفی میگیرند و بعضی هیچ پایانهای نمیگیرند.
یک خبر خوب هم هست. در درس قبل دیدید که اسم مفرد یکی از سه حرف تعریف der و die و das را دارد. در جمع این سه یکی میشوند: حرف تعریف همهٔ اسمهای جمع die است. پس die در جملهٔ آلمانی یا یعنی اسم مؤنث مفرد، یا یعنی جمع.
بعد از عددهای دو و بالاتر، مثل zwei و drei، اسم آلمانی باید جمع باشد. در فارسی میگوییم «دو نان» و اسم مفرد میماند، ولی در آلمانی میگوییم zwei Brote. نکتهٔ دیگر اینکه ein و eine شکل جمع ندارند؛ برای «چند نان» فقط خود اسم جمع را بدون حرف تعریف میگوییم.
| Das Brot ist frisch. Die Brote sind frisch. | نان تازه است. نانها تازهاند. |
| »Und zwei Brote.« | «و دو تا نان.» |
| Ein Mann verkauft Eier und Brote. | مردی تخممرغ و نان میفروشد. |
پایانههای رایج n و e در جمع
اینجا چند گرایش میبینید، نه قانون صددرصد. بیشتر اسمهای مؤنثی که به حرف e ختم میشوند، در جمع فقط یک n میگیرند: die Tomate و die Tomaten، die Tasche و die Taschen. در داستان گوجه، خیار، موز، گل و کیف همه از همین دستهاند.
اسمهای مؤنثی که به in ختم میشوند و زن را نشان میدهند، در جمع nen میگیرند. یعنی die Freundin در جمع میشود die Freundinnen؛ دقت کنید که حرف n دو بار نوشته میشود.
بسیاری از اسمهای مذکر و خنثی در جمع e میگیرند، مثل das Brot و die Brote یا der Tisch و die Tische. گاهی علاوه بر آن، روی حرف صدادار دو نقطه هم میآید، یعنی a به ä تبدیل میشود، مثل der Stand و die Stände در داستان.
| Mina braucht Tomaten und Gurken. | مینا گوجهفرنگی و خیار لازم دارد. |
| Jetzt hat Mina drei Taschen. | حالا مینا سه کیف دارد. |
| Die zwei Freundinnen lachen. | دو دوست میخندند. |
| Hier gibt es viele Stände. | اینجا غرفههای زیادی هست. |
پایانههای er و s در جمع
گروهی از اسمها، بیشتر خنثی، در جمع er میگیرند. اگر حرف صدادار اسم a یا o یا u باشد، دو نقطه هم روی آن میآید: das Haus و die Häuser، das Buch و die Bücher. اگر امکانش نباشد، مثل das Ei و die Eier یا das Kind و die Kinder، فقط پایانه اضافه میشود.
پایانهٔ s بیشتر برای کلمههای خارجی است و برای اسمهایی که به حرف صدادار ختم میشوند، مثل das Auto و die Autos یا das Foto و die Fotos. این پایانه را از انگلیسی میشناسید، اما در آلمانی کم به کار میرود.
| »Zehn Eier, bitte«, sagt Mina. | مینا میگوید: «ده تا تخممرغ، لطفاً.» |
| Die Kinder spielen. | بچهها بازی میکنند. |
| Die Autos sind neu. | ماشینها نو هستند. |
بدون پایانه، گاهی فقط با دو نقطه
اسمهای مذکر و خنثی که به el یا en یا er ختم میشوند، معمولاً در جمع پایانهای نمیگیرند. der Kuchen در جمع میشود die Kuchen و der Lehrer میشود die Lehrer. خود اسم عوض نمیشود؛ فقط حرف تعریف die یا عدد یا فعل جمع نشان میدهد که منظور بیش از یکی است.
بعضی از همین اسمها فقط دو نقطه میگیرند: der Apfel و die Äpfel، der Vater و die Väter. پس در این دسته گوش و چشمتان را روی حرف تعریف و حرف صدادار نگه دارید، نه روی آخر کلمه.
| Aber die Kuchen sind teuer. | اما کیکها گراناند. |
| Sie kauft vier Bananen und sechs Äpfel. | او چهار موز و شش سیب میخرد. |
| Die Lehrer sind nett. | معلمها مهرباناند. |
چطور جمعها را یاد بگیریم
چون قانون قطعی وجود ندارد، بهترین راه این است که هر اسم را سهتایی حفظ کنید: حرف تعریف، شکل مفرد و شکل جمع. یعنی نه فقط «سیب»، بلکه der Apfel و die Äpfel با هم.
فرهنگ لغتها جمع را کوتاه نشان میدهند. مثلاً کنار Tomate علامت -n میآید، یعنی جمعش Tomaten است. علامت دو نقطه با خط تیره یعنی فقط دو نقطه اضافه میشود، مثل Apfel. در این سایت هم وقتی روی یک اسم در داستان میزنید، کارت کلمه بعد از علامت Pl. شکل جمع را نشان میدهد.
یک ترفند ساده: جمع هر اسم را با یک عدد تمرین کنید، مثل «zwei Äpfel» یا «drei Taschen». عدد به شما یادآوری میکند که اسم باید جمع باشد، و این جملههای کوتاه راحتتر در ذهن میمانند.
| der Apfel, die Äpfel | سیب، سیبها |
| die Blume, die Blumen | گل، گلها |
| Die Blumen sind gelb und rot. | گلها زرد و قرمزند. |
| Singular | Plural | Endung |
|---|---|---|
| die Tomate | die Tomaten | -n |
| die Gurke | die Gurken | -n |
| die Banane | die Bananen | -n |
| die Blume | die Blumen | -n |
| die Tasche | die Taschen | -n |
| die Freundin | die Freundinnen | -nen |
| das Brot | die Brote | -e |
| der Stand | die Stände | Umlaut + -e |
| das Ei | die Eier | -er |
| der Apfel | die Äpfel | Umlaut |
| der Kuchen | die Kuchen | — |
مثالها
| Mina braucht Tomaten und Gurken. | مینا گوجهفرنگی و خیار لازم دارد. |
| Sie kauft vier Bananen und sechs Äpfel. | او چهار موز و شش سیب میخرد. |
| Ein Mann verkauft Eier und Brote. | مردی تخممرغ و نان میفروشد. |
| Aber die Kuchen sind teuer. | اما کیکها گراناند. |
اشتباههای رایج
Ich kaufe zwei Brot.
✓ Ich kaufe zwei Brote.در فارسی بعد از عدد اسم مفرد میماند، اما در آلمانی بعد از دو و بالاتر اسم باید جمع باشد.
Die Tomates sind rot.
✓ Die Tomaten sind rot.پایانهٔ s انگلیسی برای همه جا نیست. اسم مؤنثی که به e ختم میشود، معمولاً n میگیرد.
Sara kauft eine Äpfel.
✓ Sara kauft Äpfel.حرف تعریف ein و eine جمع ندارد. برای چند چیز، اسم جمع را بدون حرف تعریف بگویید، یا همراه یک عدد مثل sechs به کار ببرید.
Die Kuchens sind teuer.
✓ Die Kuchen sind teuer.اسمهای مذکری که به en ختم میشوند، در جمع پایانه نمیگیرند. فقط حرف تعریف به die تبدیل میشود.
Der Bananen sind gelb.
✓ Die Bananen sind gelb.حرف تعریف جمع همیشه die است، حتی اگر مفرد اسم der یا das باشد. شکل der برای جمع غلط است.
داستان این درس
Auf dem Markt — داستان کوتاه آلمانی سطح A1 با ترجمهٔ فارسی و صوت.