هم … و هم، نه … و نه (sowohl … als auch, weder … noch)
برای گفتن اینکه دو چیز با هم هستند از هم … و هم استفاده میشود. برای نفی کردن هر دو چیز از نه … و نه استفاده میشود؛ در این حالت به کلمهٔ نفی دیگری نیاز نیست. هر دو جفت میتوانند اسم، صفت یا بخشهای کامل جمله را به هم وصل کنند و هر دو بخش به یک شکل میمانند.
Zwei Dinge zusammen nennt man mit sowohl … als auch. Zwei Dinge zusammen verneint man mit weder … noch; ein zweites nicht ist dann nicht nötig. Beide Paare verbinden Nomen, Adjektive oder ganze Satzteile, und beide Teile bleiben in der gleichen Form.
معنا و کاربرد
این دو حرف ربط دوبخشی دو چیز را با هم میآورند. sowohl … als auch یعنی «هم … و هم» و تأکید میکند که هر دو مورد درست است. معنای آن به und نزدیک است، اما رسمیتر و پرتأکیدتر است و در نوشتار، اطلاعیهها و گفتوگوی مؤدبانه زیاد دیده میشود.
weder … noch یعنی «نه … و نه» و هر دو مورد را با هم نفی میکند. خود این جفت منفی است، پس جمله به کلمهٔ نفی دیگری مثل nicht یا kein نیاز ندارد.
| Bitte stellen Sie weder Fahrräder noch Kartons in den Flur. | لطفاً نه دوچرخه و نه کارتن در راهرو نگذارید. |
| Er spricht sowohl Persisch als auch Deutsch. | او هم فارسی حرف میزند و هم آلمانی. |
| Ich habe weder Zeit noch Geld. | من نه وقت دارم و نه پول. |
چه چیزهایی را به هم وصل میکنند؟
هر دو جفت میتوانند اسم، صفت، قید یا بخشی کامل از جمله را به هم وصل کنند. قاعدهٔ اصلی توازن است: دو بخشی که به هم وصل میشوند باید از یک نوع و به یک شکل باشند؛ دو اسم، دو صفت یا دو گروه فعلی.
وقتی دو فاعل با sowohl … als auch وصل میشوند، فعل معمولاً جمع میآید، چون در واقع دربارهٔ دو نفر یا دو چیز حرف میزنیم.
| Die Wohnung ist sowohl hell als auch ruhig. | آپارتمان هم روشن است و هم آرام. |
| Ich wollte weder unfreundlich sein noch Streit anfangen. | من نه میخواستم بیادب باشم و نه دعوا راه بیندازم. |
| Sowohl mein Bruder als auch meine Schwester wohnen in Hamburg. | هم برادرم و هم خواهرم در هامبورگ زندگی میکنند. |
جای کلمهها در جمله
کلمهٔ sowohl یا weder درست پیش از بخش اول میآید و als auch یا noch درست پیش از بخش دوم. بقیهٔ جمله تغییری نمیکند: در جملهٔ خبری فعل صرفشده همچنان در جایگاه دوم است.
اگر کل گروه دوبخشی فاعل باشد و جمله با آن شروع شود، این گروه جایگاه اول را پر میکند و فعل بلافاصله بعد از آن میآید. در زمان Perfekt هر دو اسم مفعولی در آخر جمله کنار هم میمانند.
| Sowohl die Kinder als auch die Eltern waren müde. | هم بچهها خسته بودند و هم پدر و مادر. |
| Ich trinke weder Kaffee noch Tee. | من نه قهوه مینوشم و نه چای. |
| Er hat weder angerufen noch geschrieben. | او نه زنگ زد و نه چیزی نوشت. |
مقایسه با فارسی
در فارسی هر دو بخش با یک کلمه شروع میشوند: «هم … هم» و «نه … نه». در آلمانی دو بخش هر جفت با هم فرق دارند. نباید گفت sowohl … sowohl یا weder … weder؛ بخش دوم همیشه als auch یا noch است.
در فارسی رسمی بعد از «نه … نه» فعل مثبت میآید، دقیقاً مثل آلمانی. اما در گفتار گاهی فعل منفی شنیده میشود و همین عادت باعث میشود بعضی زبانآموزان nicht یا kein را هم اضافه کنند. به یاد داشته باشید که noch در جاهای دیگر معنای «هنوز» هم دارد، اما در این جفت فقط معنای «و نه» میدهد.
| Das Hotel war weder billig noch schön. | هتل نه ارزان بود و نه قشنگ. |
| Ich kenne weder ihn noch seine Frau. | من نه او را میشناسم و نه همسرش را. |
همسایههای نزدیک: nicht nur … sondern auch و entweder … oder
جفت nicht nur … sondern auch هم دو چیز را با هم میآورد، اما تأکید را روی بخش دوم میگذارد، مثل «نه فقط … بلکه … هم». جفت entweder … oder یعنی «یا … یا» و فقط یکی از دو مورد را انتخاب میکند.
weder … noch را با nicht … sondern هم اشتباه نگیرید. اولی هر دو مورد را رد میکند، اما دومی مورد اول را رد میکند و مورد دوم را به جای آن درست میداند.
| Die Wohnung ist nicht nur groß, sondern auch hell. | آپارتمان نه فقط بزرگ، بلکه روشن هم هست. |
| Wir fahren entweder heute oder morgen. | ما یا امروز میرویم یا فردا. |
| Das ist nicht mein Fahrrad, sondern das von Emre. | این دوچرخهٔ من نیست، بلکه مال امره است. |
| Paar | Bedeutung | Beispiel |
|---|---|---|
| sowohl … als auch | هم … و هم | sowohl einen Balkon als auch einen Abstellraum |
| weder … noch | نه … و نه | weder Fahrräder noch Kartons |
| nicht nur …, sondern auch | نه فقط …، بلکه | nicht nur groß, sondern auch hell |
| entweder … oder | یا … یا | entweder heute oder morgen |
مثالها
| Die Wohnung hatte sowohl einen Balkon als auch einen kleinen Abstellraum. | آپارتمان هم بالکن داشت و هم یک انباری کوچک. |
| Bitte stellen Sie weder Fahrräder noch Kartons in den Flur. | لطفاً نه دوچرخه و نه کارتن در راهرو نگذارید. |
| Ich wollte weder unfreundlich sein noch Streit anfangen. | من نه میخواستم بیادب باشم و نه دعوا راه بیندازم. |
| Später saßen sie auf dem Balkon, sowohl die Aydins als auch Frau Kessler. | بعداً روی بالکن نشستند، هم خانوادهٔ آیدین و هم خانم کسلر. |
اشتباههای رایج
Ich habe weder Zeit noch kein Geld.
✓ Ich habe weder Zeit noch Geld.خود weder … noch منفی است؛ کلمهٔ نفی دوم معنا را خراب میکند.
Ich trinke nicht weder Kaffee noch Tee.
✓ Ich trinke weder Kaffee noch Tee.کلمهٔ nicht لازم نیست و نباید در کنار weder بیاید.
Er spricht sowohl Deutsch und auch Englisch.
✓ Er spricht sowohl Deutsch als auch Englisch.بخش دوم این جفت همیشه als auch است، نه und؛ مثل «هم … و هم» در فارسی نیست که با «و» ساخته شود.
Sie ist weder müde oder hungrig.
✓ Sie ist weder müde noch hungrig.بعد از weder همیشه noch میآید؛ کلمهٔ oder فقط با entweder جفت میشود.
Sowohl Anna als auch Ali kommt morgen.
✓ Sowohl Anna als auch Ali kommen morgen.دو فاعل که با sowohl … als auch وصل شدهاند، معمولاً فعل جمع میگیرند.
داستان این درس
Das Fahrrad im Treppenhaus — داستان کوتاه آلمانی سطح B1 با ترجمهٔ فارسی و صوت.