حرفهای اضافه با حالت Genitiv (Präpositionen mit Genitiv: trotz, wegen, während, aufgrund)
بعضی حرفهای اضافه، مخصوصاً در زبان نوشتاری و رسمی، با حالت Genitiv میآیند. این حرفها معنای «با وجودِ»، «به دلیلِ»، «در طولِ»، «ظرفِ»، «با توجه به»، «به جایِ»، «به لطفِ» و «طبقِ» را میدهند. در این حالت حرف تعریف به es یا er ختم میشود و اسم مذکر و خنثی یک s میگیرد. در گفتار روزمره آلمانیها بعد از بعضی از این کلمهها Dativ هم به کار میبرند، اما در نامهٔ رسمی Genitiv درست است.
Einige Präpositionen stehen mit dem Genitiv, vor allem in der Schriftsprache: trotz (Gegengrund), wegen und aufgrund (Grund), während (Zeit), innerhalb und außerhalb (Zeit oder Ort), angesichts (in Anbetracht), statt (Ersatz), dank (positiver Grund) und laut (Quelle). Im Genitiv enden Artikel auf -es oder -er: trotz mehrerer Anrufe, aufgrund der Verzögerung, angesichts des höflichen Tons. In der gesprochenen Sprache hört man bei wegen und trotz oft den Dativ.
چرا این حرفهای اضافه مهماند، و یادآوری حالت Genitiv در نامههای رسمی
آقای کریمی برای میزی که نرسیده یک نامهٔ اعتراض رسمی مینویسد. این دقیقاً همان کاری است که در بخش نوشتاری آزمون B2 از شما خواسته میشود. در نامههای رسمی، اخبار و متنهای اداری، حرفهایی مثل trotz، wegen، aufgrund و während مدام دیده میشوند و همه با حالت Genitiv میآیند. نوشتن درست آنها نشان میدهد که سطح زبانتان واقعاً بالاست.
حالت Genitiv را در سطح B1 یاد گرفتید. حرف تعریف مذکر و خنثی des یا eines میشود و خود اسم یک s یا es میگیرد، مثل des Vertrags. حرف تعریف مؤنث و جمع der است، مثل der Verzögerung. صفت بعد از حرف تعریف به en ختم میشود؛ در داستان höflichen به جای höflich آمده است، و در جمعِ بدون حرف تعریف، خود کلمهٔ همراه er میگیرد، مثل mehrerer Anrufe در داستان، یعنی «چندین تماس».
| Laut Vertrag sollte die Lieferung innerhalb eines Monats erfolgen. | طبق قرارداد، تحویل باید ظرف یک ماه انجام میشد. |
| Angesichts des höflichen, aber klaren Tons reagierte die Firma schnell. | با توجه به لحن مؤدبانه اما روشن نامه، شرکت سریع واکنش نشان داد. |
| Die Kosten des Umzugs waren höher als erwartet. | هزینههای اسبابکشی بیشتر از انتظار بود. |
wegen، aufgrund، dank و trotz: دلیل و «با وجودِ»
wegen و aufgrund هر دو یعنی «به دلیلِ»؛ aufgrund رسمیتر است و در نامه جای خوبی دارد. dank هم دلیل را میگوید، اما فقط دلیلِ خوب را، یعنی «به لطفِ». trotz درست برعکس است: «با وجودِ». یعنی چیزی اتفاق افتاده، ولی نتیجهٔ مورد انتظار را نداشته است.
این حرفها معادل جملهای هم دارند. به جای aufgrund یا wegen میتوانید جملهای با weil بسازید و به جای trotz جملهای با obwohl. پس «با وجود درخواستهایم» همان «با اینکه درخواست کردهام» است. در نامهٔ آقای کریمی عبارتِ trotz با Anfragen آمده؛ همین معنا را میشود با obwohl و فعل angefragt در آخر جمله هم گفت. هر دو شکل را در مثالها ببینید و مقایسه کنید. حرف اضافه جمله را کوتاهتر و رسمیتر میکند؛ جملهٔ پیرو سادهتر است.
| Doch trotz mehrerer Anrufe kam der Schreibtisch nicht. | اما با وجود چند تماس، میز نرسید. |
| Aufgrund der Verzögerung kann ich meine Arbeit nicht wie gewohnt erledigen. | به دلیل این تأخیر، نمیتوانم کارم را مثل همیشه انجام دهم. |
| Trotz meiner zahlreichen Anfragen habe ich bis heute weder den Schreibtisch noch eine Erklärung erhalten. | با وجود درخواستهای متعددم، تا امروز نه میز را دریافت کردهام و نه توضیحی. |
| Obwohl ich mehrmals angerufen habe, kam der Schreibtisch nicht. | با اینکه چند بار تماس گرفتم، میز نرسید. |
während، innerhalb و außerhalb: زمان و مکان
während یعنی «در طولِ» و مدت را نشان میدهد. innerhalb یعنی «ظرفِ» یا «داخلِ» و außerhalb یعنی «بیرونِ»؛ این دو هم برای زمان به کار میروند و هم برای مکان، مثل «ظرفِ یک ماه» در قرارداد آقای کریمی یا «بیرونِ شهر» برای یک فروشگاه. در نامههای رسمی innerhalb بسیار رایج است، چون مهلت را دقیق نشان میدهد.
یک نکتهٔ مهم: وقتی اسم حرف تعریف ندارد و Genitiv در آن دیده نمیشود، بعد از innerhalb کلمهٔ von و حالت Dativ میآید. پس برای «ظرف دو هفته» از innerhalb von استفاده میکنیم، چون در «دو هفته» بدون حرف تعریف هیچ نشانهای از Genitiv نیست. اما «ظرف هفت روز آینده» حرف تعریف دارد و Genitiv میگیرد.
| Ich bitte Sie daher, den Schreibtisch innerhalb der nächsten sieben Tage zu liefern. | بنابراین از شما خواهش میکنم میز را ظرف هفت روز آینده تحویل دهید. |
| Während des Gesprächs blieb die Mitarbeiterin freundlich. | کارمند در طول گفتگو مؤدب ماند. |
| Das Möbelhaus liegt außerhalb der Stadt. | فروشگاه مبلمان بیرون از شهر است. |
| Die Firma muss innerhalb von zwei Wochen antworten. | شرکت باید ظرف دو هفته جواب بدهد. |
angesichts، statt، laut، و Dativ در گفتار
angesichts یعنی «با توجه به» یا «در برابرِ» و بیشتر در متنهای رسمی میآید. statt یا anstatt یعنی «به جایِ». laut یعنی «طبقِ» و منبع را نشان میدهد؛ اغلب بدون حرف تعریف میآید، مثل laut Vertrag، ولی وقتی ضمیر ملکی دارد، Genitiv را نشان میدهد، مثل Ihrer در «طبق تأییدیهٔ شما».
در گفتار روزمره آلمانیها بعد از wegen و trotz زیاد Dativ به کار میبرند، مثلاً wegen dem به جای wegen des میشنوید. این را بفهمید، ولی در نامه و آزمون ننویسید؛ آنجا فقط Genitiv درست است.
| Laut Ihrer Bestätigung sollte er innerhalb eines Monats geliefert werden. | طبق تأییدیهٔ شما، قرار بود میز ظرف یک ماه تحویل داده شود. |
| Statt einer Antwort bekam ich nur eine automatische E-Mail. | به جای جواب، فقط یک ایمیل خودکار گرفتم. |
| Dank meines Berufs weiß ich eben, wie man schreibt | به لطف شغلم، خب میدانم چطور باید نوشت. |
در عمل: عبارتهای آماده برای نامهٔ اعتراض
نامهٔ آقای کریمی یک الگوی کامل است. با خطاب رسمی شروع کنید، مشکل را با یک جملهٔ aufgrund یا trotz توضیح دهید، یک مهلت مشخص با innerhalb بگذارید، با andernfalls نتیجه را بگویید و با عبارت پایانی رسمی تمام کنید.
پیشنهاد: یک مشکل واقعی از زندگی خودتان انتخاب کنید، مثل بستهای که نرسیده یا تعمیری که عقب افتاده، و یک نامهٔ کوتاه بنویسید. در آن دستکم سه حرف اضافهٔ این درس را به کار ببرید و حالت Genitiv را کنترل کنید.
| Sehr geehrte Damen und Herren, Anfang Oktober habe ich bei Ihnen einen Schreibtisch bestellt. | خانمها و آقایان محترم، اوایل اکتبر یک میز تحریر از شما سفارش دادم. |
| Andernfalls trete ich vom Vertrag zurück. | در غیر این صورت، قرارداد را فسخ میکنم. |
| Aufgrund eines Fehlers wurde mir der falsche Betrag berechnet. | به دلیل یک اشتباه، مبلغ نادرستی از من گرفته شد. |
| Mit freundlichen Grüßen, Amir Karimi | با احترام، امیر کریمی |
| Präposition | Bedeutung | Beispiel |
|---|---|---|
| trotz | Gegengrund | trotz mehrerer Anrufe |
| wegen / aufgrund | Grund | aufgrund der Verzögerung |
| während | Zeit | während des ganzen Novembers |
| innerhalb | Zeitraum | innerhalb eines Monats |
| angesichts | in Anbetracht | angesichts des höflichen Tons |
| statt | Ersatz | statt einer kurzen Entschuldigung |
| dank | positiver Grund | dank meines Berufs |
| laut | Quelle | laut Vertrag, laut Ihrer Bestätigung |
مثالها
| Doch trotz mehrerer Anrufe kam der Schreibtisch nicht. | اما با وجود چند تماس، میز نرسید. |
| Während des ganzen Novembers arbeitete Herr Karimi am Küchentisch, und wegen der schlechten Haltung bekam er Rückenschmerzen. | آقای کریمی در تمام ماه نوامبر پشت میز آشپزخانه کار کرد و به دلیل نشستن نادرست کمردرد گرفت. |
| »Aufgrund der Verzögerung kann ich meine Arbeit nicht wie gewohnt erledigen.« | «به دلیل این تأخیر، نمیتوانم کارم را مثل همیشه انجام دهم.» |
| Angesichts des höflichen, aber klaren Tons reagierte die Firma schnell. | با توجه به لحن مؤدبانه اما روشن نامه، شرکت سریع واکنش نشان داد. |
اشتباههای رایج
Trotz den Anrufen kam der Schreibtisch nicht.
✓ Trotz der Anrufe kam der Schreibtisch nicht.در گفتار شاید Dativ بشنوید، اما در نامهٔ رسمی بعد از trotz فقط Genitiv درست است.
Wegen die Verzögerung kann ich nicht arbeiten.
✓ Wegen der Verzögerung kann ich nicht arbeiten.حالت Akkusativ بعد از wegen هیچوقت درست نیست؛ کلمهٔ مؤنث در Genitiv حرف تعریف der میگیرد.
Die Lieferung soll innerhalb ein Monat erfolgen.
✓ Die Lieferung soll innerhalb eines Monats erfolgen.هم حرف تعریف باید eines شود و هم خود اسم مذکر یک s بگیرد.
Während dem ganzen November habe ich am Küchentisch gearbeitet.
✓ Während des ganzen Novembers habe ich am Küchentisch gearbeitet.در نامه بعد از während حالت Genitiv بیاورید: حرف تعریف des، صفت با en و اسم مذکر با s نوشته میشود.
Aufgrund ich krank war, konnte ich nicht kommen.
✓ Weil ich krank war, konnte ich nicht kommen. / Aufgrund meiner Krankheit konnte ich nicht kommen.aufgrund حرف اضافه است و بعدش اسم میآید، نه جمله؛ برای جمله از weil استفاده کنید، مثل «چون» در فارسی.
داستان این درس
Der Beschwerdebrief — داستان کوتاه آلمانی سطح B2 با ترجمهٔ فارسی و صوت.