اسمسازی: سبک اسمی نامههای اداری (Nominalisierung: vom Verbalstil zum Nominalstil)
در نامههای اداری، روزنامهها و متنهای علمی، آلمانیها فعل را اغلب به اسم تبدیل میکنند؛ یعنی یک جملهٔ کامل به یک گروه اسمی کوتاه تبدیل میشود. این سبک رسمیتر و فشردهتر است، اما خواندنش سختتر. بسیاری از این اسمها با پسوند ung ساخته میشوند و بعضی شکل دیگری دارند. مفعول فعل در این حالت به حالت Genitiv میرود یا با حرف اضافه میآید. فارسی اداری هم همین کار را میکند، مثل «بررسی درخواست شما» به جای «درخواستتان را بررسی میکنیم».
In Briefen von Behörden, in Zeitungen und in der Wissenschaft macht man aus Verben oft Nomen. Aus einem Satz wird dann eine Wortgruppe: Wir prüfen Ihren Antrag wird zu die Prüfung Ihres Antrags. Viele Nomen enden auf -ung (prüfen – die Prüfung), andere haben keine Endung oder eine andere Form (teilnehmen – die Teilnahme, vorlegen – die Vorlage). Das Objekt des Verbs steht dann im Genitiv oder mit einer Präposition: die Vorbereitung auf die Prüfung.
سبک اسمی چیست و کجا به آن برمیخوریم؟
در آلمانی یک مطلب را میشود به دو شکل گفت. در سبک فعلی یا Verbalstil جمله فعل صرفشده دارد و فاعل و مفعولش روشناند؛ اداره میگوید «ما درخواست شما را بررسی میکنیم». در سبک اسمی یا Nominalstil همان فعل به اسم تبدیل میشود و کل جمله در یک گروه اسمی کوتاه فشرده میشود: «بررسی درخواست شما».
سبک اسمی را در نامههای اداری، روزنامهها و متنهای علمی میبینید و متنهای خواندن امتحانهای B2 و C1 هم پر از آن است. در گفتوگوی روزمره اما همه به سبک فعلی حرف میزنند.
خبر خوب برای ایرانیها این است که فارسی اداری دقیقاً همین کار را میکند: «بررسی درخواست شما»، «ارائهٔ مدارک». هر جا در فارسی اسم مصدر و کسرهٔ اضافه میبینید، در آلمانی به احتمال زیاد اسم و حالت Genitiv میآید.
| Wir prüfen Ihren Antrag. | ما درخواست شما را بررسی میکنیم. (سبک فعلی) |
| Man schreibt: die Prüfung Ihres Antrags. | مینویسند: بررسی درخواست شما. (سبک اسمی) |
| »Zur Prüfung Ihres Antrags auf Anerkennung ist die Vorlage folgender Unterlagen erforderlich«, stand dort. | آنجا نوشته بود: «برای بررسی درخواست شما برای ارزشیابی، ارائهٔ مدارک زیر لازم است.» |
ساختن اسم از فعل
رایجترین راه پسوند ung است: ریشهٔ فعل را برمیدارید و این پسوند را به آن میچسبانید. از prüfen میشود Prüfung، از anerkennen میشود Anerkennung و از vorbereiten میشود Vorbereitung. یک قاعدهٔ طلایی: همهٔ اسمهای ung مؤنثاند و حرف تعریفشان die است، بیاستثنا.
بعضی فعلها پسوند ung نمیگیرند؛ ریشهشان عوض میشود یا فقط حرف e به آخرشان اضافه میشود. از teilnehmen میشود Teilnahme و از vorlegen میشود Vorlage. این اسمها را باید مثل واژهٔ تازه حفظ کنید.
راه سوم از همه سادهتر است: خود مصدر را با حرف بزرگ و حرف تعریف das مینویسید، مثل das Lernen یا das Warten. این اسمها همیشه خنثیاند. از صفتها هم با پسوندهای heit و keit اسم مؤنث ساخته میشود، مثل möglich که Möglichkeit میشود.
| Allein die Beglaubigung der Kopien kostete sie einen ganzen Vormittag. | فقط تأیید رسمی کپیها یک صبح کامل وقتش را گرفت. |
| Zum Ausgleich ist die Teilnahme an einer Kenntnisprüfung erforderlich. | برای جبران این تفاوت، شرکت در یک آزمون سنجش دانش لازم است. |
| Das Lernen am Abend war für Farah am schwersten. | درس خواندن شبها برای فرح از همه سختتر بود. |
بقیهٔ جمله چه میشود؟
وقتی فعل اسم میشود، مفعولش دیگر در حالت Akkusativ نمیماند و به Genitiv میرود. کلمهٔ Antrag در گروه اسمی مضافالیه میشود و به شکل des Antrags میآید، درست مثل «درخواست» در «بررسیِ درخواست». فاعل فعلهای ناگذر هم به Genitiv میرود.
اگر اسم حرف تعریف یا صفت نداشته باشد، از von با حالت Dativ استفاده میکنیم. کسی که کار را انجام میدهد، معمولاً با durch میآید.
مفعول حرفاضافهای حرف اضافهاش را نگه میدارد. فعل vorbereiten با auf میآید، پس Vorbereitung هم با auf و حالت Akkusativ میآید؛ همینطور teilnehmen با an که Teilnahme و an میشود. قید هم به صفت تبدیل میشود و پایانه میگیرد: قید schnell در گروه اسمی به شکل schnelle پیش از Prüfung مینشیند.
| Die Vorbereitung auf die Prüfung dauerte ein halbes Jahr. | آماده شدن برای امتحان شش ماه طول کشید. |
| Die Behörde erkennt Abschlüsse aus dem Ausland an. → die Anerkennung von Abschlüssen aus dem Ausland | اداره مدارک خارجی را به رسمیت میشناسد ← به رسمیت شناختن مدارک خارجی (بدون حرف تعریف، پس با von) |
| Die Behörde prüft den Antrag schnell. → die schnelle Prüfung des Antrags durch die Behörde | اداره درخواست را سریع بررسی میکند ← بررسی سریع درخواست توسط اداره |
| »Hiermit wird Ihnen die Erlaubnis zur Ausübung des Berufs als Apothekerin erteilt.« | «بدینوسیله اجازهٔ اشتغال به حرفهٔ داروسازی به شما داده میشود.» |
حرفهای اضافهای که جمله را فشرده میکنند
در سبک اسمی، جملهٔ پیرو اغلب جایش را به یک حرف اضافه و یک گروه اسمی میدهد. کلمههای zur و zum معنای هدف دارند و با damit یا ساخت um و zu برابرند. کلمهٔ nach یعنی nachdem، و چون کار قبلاً انجام شده، در جملهٔ فعلی اغلب گذشتهٔ کامل و مجهول میآید.
کلمهٔ bei معمولاً برابر wenn یا als است، یعنی «وقتی که» یا «در صورتی که». کلمهٔ wegen برابر weil است و علت را میگوید، و trotz برابر obwohl. فارسی اداری هم همین جفتها را دارد: «پس از بررسی» یعنی «بعد از اینکه بررسی شد» و «به دلیل نقص مدارک» یعنی «چون مدارک ناقص بود».
| Zur Prüfung Ihres Antrags benötigen wir Ihr Diplom. → Damit wir Ihren Antrag prüfen können, benötigen wir Ihr Diplom. | برای بررسی درخواست شما به دیپلمتان نیاز داریم ← تا بتوانیم درخواست شما را بررسی کنیم، به دیپلمتان نیاز داریم. |
| Nach Prüfung der Unterlagen stellte die Behörde Unterschiede fest. → Nachdem die Unterlagen geprüft worden waren, stellte die Behörde Unterschiede fest. | پس از بررسی مدارک، اداره تفاوتهایی پیدا کرد ← بعد از اینکه مدارک بررسی شده بود، اداره تفاوتهایی پیدا کرد. |
| Bei Verlust Ihres Ausweises informieren Sie bitte sofort die Behörde. → Wenn Sie Ihren Ausweis verlieren, informieren Sie bitte sofort die Behörde. | در صورت گم شدن کارت شناسایی فوراً به اداره اطلاع دهید ← اگر کارت شناساییتان را گم کردید، فوراً به اداره اطلاع دهید. |
| Wegen fehlender Unterlagen konnte der Antrag nicht bearbeitet werden. → Weil Unterlagen fehlten, konnte der Antrag nicht bearbeitet werden. | به دلیل نقص مدارک، درخواست قابل رسیدگی نبود ← چون مدارکی کم بود، نمیشد به درخواست رسیدگی کرد. |
باز کردن جملهٔ اسمی و انتخاب سبک
وقتی به جملهٔ اسمی سنگینی برمیخورید، مثل خانم لورنتس آن را «باز کنید». اول اسمهایی را پیدا کنید که از فعل ساخته شدهاند، مخصوصاً آنهایی که به ung ختم میشوند. بعد فعل هر کدام را بنویسید، از خودتان بپرسید چه کسی این کار را میکند و مضافالیه را دوباره مفعول کنید. حرف اضافهٔ اول جمله هم نشان میدهد کدام حرف ربط لازم است.
در ایمیل به اداره چند گروه اسمی بیاورید، ولی زیادهروی نکنید؛ با دوست و همسایه به سبک فعلی حرف بزنید.
یک تمرین عملی: یک نامهٔ اداری واقعی بردارید، هر گروه اسمی را علامت بزنید و کل نامه را به سبک فعلی بازنویسی کنید، طوری که بشود آن را برای یک دوست تعریف کرد.
| Sie müssen diese Papiere schicken, damit wir Ihren Antrag prüfen können. | باید این مدارک را بفرستید تا ما بتوانیم درخواست شما را بررسی کنیم. |
| Zur Vervollständigung meines Antrags sende ich Ihnen anbei die Übersetzung meines Diploms. | برای تکمیل درخواستم، ترجمهٔ دیپلمم را به پیوست برایتان میفرستم. (ایمیل به اداره) |
| Ich schicke heute noch die Übersetzung von meinem Diplom, dann ist mein Antrag endlich komplett. | همین امروز ترجمهٔ دیپلمم را میفرستم، بعد درخواستم بالاخره کامل میشود. (پیام به دوست) |
| Verbalstil | Nominalstil |
|---|---|
| Wir prüfen Ihren Antrag. | die Prüfung Ihres Antrags |
| Sie legen die Unterlagen vor. | die Vorlage der Unterlagen |
| Wir erkennen den Abschluss an. | die Anerkennung des Abschlusses |
| Man beglaubigt die Kopien. | die Beglaubigung der Kopien |
| Sie nimmt an einer Prüfung teil. | die Teilnahme an einer Prüfung |
| Sie bereitet sich auf die Prüfung vor. | die Vorbereitung auf die Prüfung |
| Sie übt den Beruf aus. | die Ausübung des Berufs |
مثالها
| »Zur Prüfung Ihres Antrags auf Anerkennung ist die Vorlage folgender Unterlagen erforderlich«, stand dort. | آنجا نوشته بود: «برای بررسی درخواست شما برای ارزشیابی، ارائهٔ مدارک زیر لازم است.» |
| Man schreibt: die Prüfung Ihres Antrags. | مینویسند: بررسی درخواست شما. |
| Allein die Beglaubigung der Kopien kostete sie einen ganzen Vormittag. | فقط تأیید رسمی کپیها یک صبح کامل وقتش را گرفت. |
| Die Vorbereitung auf die Prüfung dauerte ein halbes Jahr. | آماده شدن برای امتحان شش ماه طول کشید. |
اشتباههای رایج
die Prüfung von Ihr Antrag
✓ die Prüfung Ihres Antragsبعد از اسمی که از فعل ساخته شده، مفعول سابق به حالت Genitiv میرود و پایانهاش را میگیرد. کلمهٔ von هم خودش حالت Dativ میخواهد، پس شکل بدون پایانه در هر حال غلط است.
Der Anerkennung dauert lange.
✓ Die Anerkennung dauert lange.همهٔ اسمهای ung مؤنثاند. فاعل مؤنث در حالت Nominativ حرف تعریف die میگیرد و der اینجا غلط است.
die Vorbereitung für die Prüfung
✓ die Vorbereitung auf die Prüfungفعل vorbereiten با auf میآید و اسمش هم همان حرف اضافه را نگه میدارد. ترجمهٔ «برای» فارسی به für اینجا غلط است.
Zur Prüfung Ihres Antrag …
✓ Zur Prüfung Ihres Antrags …اسم مذکر و خنثی در حالت Genitiv پایانهٔ s یا es میگیرد. اگر حرف تعریف را درست صرف کردید، پایانهٔ خود اسم را هم فراموش نکنید.
die Teilnehmung an einem Kurs
✓ die Teilnahme an einem Kursهر فعلی با ung اسم نمیسازد. فعل teilnehmen اسم خاص Teilnahme را دارد، همانطور که vorlegen به Vorlage تبدیل میشود و نه به شکل ساختگی دیگری.
داستان این درس
Die Anerkennung — داستان کوتاه آلمانی سطح B2 با ترجمهٔ فارسی و صوت.