صفت تفضیلی و عالی: بزرگتر، بزرگترین (Komparativ und Superlativ)
صفت تفضیلی با پسوند er ساخته میشود، مثل «تر» در فارسی. بعد از آن کلمهٔ als میآید که یعنی «از». اگر دو چیز مثل هم باشند، از so و wie استفاده میکنیم، مثل «به همان اندازه... که». صفت عالی با am و پسوند sten ساخته میشود، مثل «ترین». صفتهای کوتاهی که a، o یا u دارند اغلب علامت دو نقطه میگیرند. چند صفت هم بیقاعدهاند، مثل gut که شکل تفضیلیاش besser است.
Den Komparativ bildet man mit -er: klein, kleiner. Nach dem Komparativ steht als: Bonn ist kleiner als Köln. Wenn zwei Dinge gleich sind, sagt man so … wie. Den Superlativ bildet man mit am und -sten: am kleinsten. Kurze Adjektive mit a, o oder u bekommen oft einen Umlaut: warm, wärmer; groß, größer. Einige Formen sind unregelmäßig: gut, besser, am besten; gern, lieber, am liebsten; viel, mehr, am meisten.
als و پسوند er: صفت تفضیلی
برای مقایسهٔ دو چیز به آخر صفت پسوند er اضافه میکنیم: klein میشود kleiner و ruhig میشود ruhiger. این پسوند همان «ـتر» فارسی است، مثل کوچکتر و آرامتر.
بعد از صفت تفضیلی کلمهٔ als میآید که همان «از» فارسی است. ساختار دو زبان تقریباً یکی است و فقط ترتیب فرق دارد. در فارسی میگوییم «بن از کلن کوچکتر است»، یعنی اول «از کلن» و بعد صفت. در آلمانی اول فعل و صفت میآیند و بعد als همراه با چیزی که با آن مقایسه میکنیم، معمولاً در آخر جمله.
اگر فرق زیاد باشد، پیش از صفت viel میگذاریم، مثل «خیلی ...تر» در فارسی. وقتی معلوم است با چه چیزی مقایسه میکنیم، مثل جملهٔ پدر مینا دربارهٔ هوای تهران، لازم نیست als را بگوییم.
| Bonn ist kleiner und ruhiger als Köln. | بن از کلن کوچکتر و آرامتر است. |
| In Teheran ist es jetzt viel wärmer. | الان در تهران هوا خیلی گرمتر است. |
| Der Zug ist schneller als der Bus. | قطار از اتوبوس سریعتر است. |
دو نقطه روی صفتهای کوتاه و چند تغییر املایی
بیشتر صفتهای کوتاه یکهجایی که a، o یا u دارند، در شکل تفضیلی دو نقطه میگیرند: warm میشود wärmer، groß میشود größer، alt میشود älter و jung میشود jünger. این دو نقطه تلفظ را هم عوض میکند. البته همه اینطور نیستند؛ klar بدون دو نقطه klarer میشود.
دو تغییر کوچک املایی هم هست. در hoch حرف c میافتد و شکل تفضیلی höher است. در صفتهایی که به er ختم میشوند، مثل teuer، حرف e پیش از r میافتد: شکل درست teurer است و teuerer غلط است.
| Er ist höher als alle Häuser in unserer Straße! | از همهٔ خانههای کوچهٔ ما بلندتر است! |
| Die zweite ist größer, aber teurer. | دومی بزرگتر است، ولی گرانتر. |
| Meine Schwester ist jünger als ich. | خواهرم از من کوچکتر است. |
| Im Sommer ist es in Teheran wärmer als in Köln. | تابستان هوای تهران از کلن گرمتر است. |
so … wie: برابری و نابرابری
وقتی دو چیز به یک اندازه باشند، صفت بدون پسوند میان so و wie مینشیند، مثل «به اندازهٔ ...» در فارسی. genauso یعنی «درست به همان اندازه» و fast یعنی «تقریباً»، مثل جملهٔ پدر مینا دربارهٔ آرامی بن.
شکل منفی، یعنی nicht so … wie، فرق را نرمتر بیان میکند: «بن به بزرگی کلن نیست» یعنی بن کوچکتر است.
قاعدهٔ مهم: بعد از صفت تفضیلی همیشه als میآید و بعد از so همیشه wie. شاید در محاوره wie را بعد از صفت تفضیلی بشنوید، اما در زبان معیار غلط است. پس پسوند er را با als به خاطر بسپارید و so را با wie در ذهن نگه دارید.
| Es ist fast so ruhig wie das Dorf auf meinem Bild. | تقریباً به آرامی روستای توی تابلوی من است. |
| Mina ist genauso groß wie ihre Mutter. | قد مینا درست به اندازهٔ مادرش است. |
| Bonn ist nicht so groß wie Köln. | بن به بزرگی کلن نیست. |
am و پسوند sten: صفت عالی
برای «ـترین» یا «از همه ...تر» پیش از صفت am میگذاریم و پسوند sten را به آخرش اضافه میکنیم، مثل am kleinsten و am billigsten. دو نقطهٔ شکل تفضیلی اینجا هم میماند: am größten و am wärmsten هر دو درستاند.
اگر صفت به t، d، s، ß یا z ختم شود، پیش از sten یک e میآید: kalt میشود am kältesten و kurz میشود am kürzesten. اما warm به m ختم میشود و e نمیگیرد. groß استثناست و فقط am größten میشود.
در سطح A2 شکل am بعد از sein یا فعلهای دیگر مهمترین شکل است. شکلی که با حرف تعریف پیش از اسم میآید، مثل «بزرگترین کلیسا»، همراه با پایانههای صفت در درس بعد میآید.
| Die dritte ist am größten und am billigsten. | سومی از همه بزرگتر و از همه ارزانتر است. |
| Im Januar ist es in Köln am kältesten. | در کلن ژانویه از همه سردتر است. |
| Kian läuft am schnellsten. | کیان از همه سریعتر میدود. |
شکلهای بیقاعده: بهتر، بیشتر، ترجیح
چند صفت پرکاربرد بیقاعدهاند: gut در شکل تفضیلی besser و در شکل عالی am besten میشود، مثل «خوب، بهتر، بهترین». viel هم به mehr و am meisten تبدیل میشود. پس نگویید mehr gut؛ این ترجمهٔ «بیشتر خوب» است و در آلمانی وجود ندارد.
کلمهٔ gern برای علاقه است. با lieber میگوییم چه چیزی را بیشتر دوست داریم و با am liebsten چه چیزی را از همه بیشتر. پدر مینا هم در فرودگاه میگوید از همه بیشتر دوست داشته با دخترش باشد.
تمرین کوچک: شهر خودتان را با یک شهر ایرانی، مثلاً شیراز یا تبریز، مقایسه کنید. کدام بزرگتر است؟ هوای کدام گرمتر است؟ برای هر سؤال یک جمله با als، یک جمله با wie و یک جمله با am بنویسید.
| Mamas Essen ist immer am besten. | غذای مامان همیشه از همه بهتر است. |
| Ich trinke lieber Tee als Kaffee, am liebsten Tee mit Kardamom. | چای را به قهوه ترجیح میدهم، از همه بیشتر چای با هل. |
| Am liebsten war ich mit dir zusammen. | از همه بیشتر دوست داشتم با تو باشم. |
| Sara liest mehr als Lukas. | سارا از لوکاس بیشتر کتاب میخواند. |
| Grundform | Komparativ | Superlativ |
|---|---|---|
| klein | kleiner | am kleinsten |
| ruhig | ruhiger | am ruhigsten |
| billig | billiger | am billigsten |
| warm | wärmer | am wärmsten |
| groß | größer | am größten |
| hoch | höher | am höchsten |
| teuer | teurer | am teuersten |
| gut | besser | am besten |
| gern | lieber | am liebsten |
| viel | mehr | am meisten |
مثالها
| In Teheran ist es jetzt viel wärmer. | الان در تهران هوا خیلی گرمتر است. |
| Bonn ist kleiner und ruhiger als Köln. | بن از کلن کوچکتر و آرامتر است. |
| Es ist fast so ruhig wie das Dorf auf meinem Bild. | تقریباً به آرامی روستای توی تابلوی من است. |
| Die dritte ist am größten und am billigsten. | سومی از همه بزرگتر و از همه ارزانتر است. |
اشتباههای رایج
Bonn ist kleiner wie Köln.
✓ Bonn ist kleiner als Köln.بعد از صفت تفضیلی همیشه als میآید. کلمهٔ wie فقط همراه so برای برابری است.
Das ist mehr gut.
✓ Das ist besser.صفت gut بیقاعده است و شکل تفضیلی خودش را دارد. ترجمهٔ «بیشتر خوب» در آلمانی درست نیست.
Teheran ist warmer.
✓ Teheran ist wärmer.صفتهای کوتاهی مثل warm در شکل تفضیلی دو نقطه میگیرند. بدون دو نقطه، کلمه هم غلط نوشته میشود و هم غلط تلفظ میشود.
Er ist am größte.
✓ Er ist am größten.شکل عالی با am همیشه به sten ختم میشود و حرف n آخر آن هیچوقت نمیافتد.
Ich trinke mehr gern Tee.
✓ Ich trinke lieber Tee.برای ترجیح از lieber استفاده میکنیم که شکل تفضیلی gern است. ساختن آن با mehr غلط است.
داستان این درس
Papa in Köln — داستان کوتاه آلمانی سطح A2 با ترجمهٔ فارسی و صوت.